Le stage de 2008 à Plomari de Lesvos
La
très studieuse année 2008

Matins ou après-midi de réflexion dans notre
très
agréable et bien fraîche salle de travail.
Όταν
παραμέρισαν
τα
κύματα
του
Αιγαίου
κι
άρχισαν
ν’ αναδύονται
απ’ το
βυθό τα
βουνά
της
Λέσβου
υγρά,
στιλπνά
και
γαλήνια,
τα
κύματα
είδαν
ξαφνιασμένα
το
νησί, το
νέο
τους
φίλο.
Ήταν
συνηθισμένα
να
ταξιδεύουν
απ’ τα
μέρη του
Κρητικού
πελάγου
και
να
σβήνουν
στις
ακρογιαλιές
της
Ανατολής,
και ό,τι
ξέρανε
από
στεριά
ήταν
σκληρά
βουνά,
κοφτοί
θεόρατοι
βράχοι,
γη από
κίτρινη
πέτρα.
Τούτο δω,
με
το νέο
νησί, ήταν
άλλο – ω,
πόσο
διαφορετικό!
Γι’ αυτό
είπαν
τα
κύματα:
«Ας
πάμε το
μήνυμα
στην πιο
κοντινή
γη, στη
γη της
Αιολίδας.
Ας
της
πούμε
για
το νησί,
τη νέα γη
που
έδεσε
το
φως με
τη
γαλήνη,
για τη
γραμμή
και την
κίνησή
του
που
είναι
τόσο
ήμερη σα
να έχει
μέσα
της τη
σιωπή,
ας της
πούμε
για το
θαύμα
του
Αιγαίου!»
Ήρθαν τα
κύματα
και φέραν
το
μήνυμα
του
πελάγου
στην
αιολική
ακτή.
Ήρθαν
και άλλα
– όλα τα
κύματα.
Όλα λέγαν
για
το
παιχνίδι
της
γραμμής
του
νησιού,
για το
παιχνίδι
της
αρμονίας
και
της
σιωπής.
Τ’ άκουσαν
την
πρώτη μέρα
τα
σκληρά
βουνά
της
Ανατολής
και
μείνανε
αδιάφορα.
Τ’ άκουσαν
και την
άλλη,
και πάλι
δεν
ταράχτηκαν.
Όμως όταν
το
κακό
παράγινε
και κάθε
στιγμή
άλλο
δεν
ακούγανε
παρά
τη βουή
του
πελάγου
να
τους
λέει
για το
θαύμα, τα βουνά
παράτησαν
την
αταραξία
τους
και,
περίεργα,
σκύψανε
πάνω
απ’ τα
κύματα
να δουν
το
νησί του
Αιγαίου.
Ζηλέψανε
την
αρμονία
του
και
είπαν:
«Ας
κάνουμε
κ’ εμείς
ένα
τόπο
γαλήνης
στη γη
της
Αιολίδας,
που
να ’ναι
σαν το
νησί!»
Παραμερίσανε
τότε τα
βουνά,
τραβήχτηκαν
στο
βάθος, κι
ο τόπος
που
άφησαν
έγινε ο
τόπος
της
Γαλήνης.
Τα
βουνά
κείνα
της
Ανατολής
τα λένε
Κιμιντένια.
Οι
πρόγονοί
μου
δουλέψανε
σκληρά
τη γη
που
είναι
κάτω
απ’ τα
Κιμιντένια.
Όταν
εγώ
γεννήθηκα,
ένα
μεγάλο
μέρος
της
περιοχής
το
όριζε η
φαμίλια
μας.
Το
χειμώνα
μέναμε
στην πόλη,
αλλά
μόλις τα
χιόνια
φεύγανε
από τα
Κιμιντένια
κι η
γη
πρασίνιζε
μας
έπαιρνε η
μητέρα μας, όλα
τ’ αδέρφια
μου, την
Ανθίππη,
την
Αγάπη, την
Άρτεμη,
τη Λένα,
εμένα,
και
πηγαίναμε
να
ζήσουμε
τους
μήνες
του
καλοκαιριού
στο
κτήμα,
κοντά
στον
παππού
και στη
γιαγιά
μας.
Extrait de
«Αιολική
Γη» de
Ηλίας
Βενέζης,
éditions
Εστία, Athènes 1943
(première
édition)


Visites et promenades pendant notre temps libre pour flâner
et se
reposer mais aussi pour découvrir l’île
et
connaître ses multiples visages.
Sur les pentes du mont Olympe
en
traversant les forêts
d’oliviers et de pins, nous avons visité les
villages
d’Ampeliko et d’Akrasi.

Ταξιδεύουν
στο
Αιγαίο
τα όνειρά
μας.
Η γιαγιά
μας
κουράστηκε.
Θέλει να
γείρει
το
κεφάλι
της
στα
στήθια
του
παππού,
που έχει
καρφωμένα
πίσω
τα μάτια
του
μπας
και
ξεχωρίσει
τίποτα
απ’ τη
στεριά,
τίποτα
απ’ τα
Κιμιντένια.
Μα
πια δεν
φαίνεται
τίποτα. Η
νύχτα
ρούφηξε
μέσα
της τα
σχήματα
και
τους
όγκους.
Η γιαγιά
γέρνει
το
κεφάλι
της να
το
ακουμπήσει
στα
στήθια
που την
προστατέψανε
όλες τις
μέρες
της ζωής
της. Κάτι
την
μποδίζει
και
δεν
μπορεί
να
βρει το
κεφάλι
ησυχία:
Σαν
ένας
βόλος να
είναι
κάτω
απ’ το
πουκάμισο
του
γέροντα.
- Τι είναι
αυτό
εδώ; ρωτά
σχεδόν
αδιάφορα.
Ο
παππούς
φέρνει
το χέρι
του. Το
χώνει
κάτω
απ’ το
ρούχο,
βρίσκει
το
μικρό ξένο
σώμα
που
ακουμπά
στο
κορμί
του και
που
ακούει
τους
χτύπους
της
καρδιάς
του.
- Τι είναι;
- Δεν
είναι
τίποτα,
λέει
δειλά ο
παππούς,
σαν
παιδί
που
έφταιξε.
Δεν
είναι
τίποτα.
Λίγο χώμα
είναι.
- Χώμα!
Ναι, λίγο
χώμα
απ’τη γη
τους.
Για να
φυτέψουν
ένα
βασιλικό
της
λέει,
στον
γένο τόπο
που
πάνε. Για
να
θυμούνται.
Αργά τα
δάχτυλα
του
γέροντα
ανοίγουν
το
μαντίλι
όπου
είναι το
φυλαγμένο
χώμα.
Ψάχνουν
κει μέσα,
ψάχνουν
τα
δάχτυλα
της
γιαγιάς,
σα να
το
χαϊδεύουν.
Τα μάτια
τους,
δακρυσμένα,
στέκουν
εκεί.
- Δεν
είναι
τίποτα
λέω.
Λίγο χώμα.
Γη,
Αιολική
Γη, Γη
του
τόπου
μου.
Extrait de
«Αιολική
Γη» de
Ηλίας
Βενέζης

Les ateliers
de danses de Lesvos nous ont permis non
seulement de faire quelques pas et d’avoir un
aperçu de la très riche tradition
artistique de l’île mais aussi de nous faire une
idée de l’organisation de la
société et par conséquent de ressentir
et partager la mentalité de ses
habitants.

Notre visite
de l’association des femmes de Skalohori a donné
l’occasion à Monique et à Catherine
de nous montrer non seulement leur
maîtrise du grec moderne mais aussi leur savoir-faire en
pâtisserie
traditionnelle.
Escapade à
Agia Paraskevi à la
découverte d’un village riche en histoire et fort
en traditions.
Nous
avons également admiré de près le
fameux
chapiteau «éolien»,
caractéristique de
l’art de Lesvos et de la côte de l’Asie
Mineure et de la côté d'Asie Mineure d'Aïvali à Smyrne.

Sur la photo de gauche, un groupe de stagiaires devant les
écoles dont l’architecture rivalise avec celle de
l’université d’Athènes, rue
Panepistimiou ! A noter que les écoles ont
été
construites avec les bénéfices du pressoir
communal qui
fut la première «coopérative»
dans
l’histoire de la Grèce moderne (photo du milieu).